Wat en waarom?

Wat is annoteren?

Annoteren is het verrijken van een omgevingsdocument met kenmerken die door software gelezen en weergegeven kunnen worden. Deze kenmerken noemen we annotaties. Annotaties geven de kern van de juridische inhoud van een regel weer, of de kern van de inhoud van een beleidstekst.

Waarom annoteer je?

Annoteren zorgt ervoor dat je document op de juiste manier, inhoudelijk, juridisch en visueel wordt omgezet naar informatie op de kaart en andere onderdelen van het Omgevingsloket. Dankzij annotaties kan een gebruiker:

• Op de kaart zien welke regels of teksten op een locatie gelden. 

   

• Omgevingsdocumenten filteren en doorzoeken.

• Nagaan of een vergunning of melding nodig is voor een initiatief en,  

  als dat van toepassing is, een vergunningaanvraag starten of een melding doen. 

   

• De informatie automatisch benutten voor andere softwaretoepassingen dan het Omgevingsloket. Dit noemen we het Open Stelsel voor Derden.

In sommige gevallen is annoteren verplicht. Zo moet in omgevingsdocumenten met een artikelstructuur ieder artikel (of ieder lid, als een artikel in leden is verdeeld) minimaal één locatie als werkingsgebied hebben. 
Ook is het verplicht om informatie beschikbaar te stellen die nodig is om in het Omgevingsloket een formulier, inclusief indieningsvereisten, te maken. Hiervoor is het noodzakelijk om met activiteiten te annoteren. 

In andere gevallen is annoteren niet verplicht, maar wel zeer wenselijk. De juiste annotaties zorgen namelijk dat de gebruiksvriendelijkheid van het Omgevingsloket verbetert.

Waar zijn de verschillende annotaties voor?

Je annoteert altijd met een bepaald doel. Je wilt bijvoorbeeld een tekst vindbaar maken op een locatie, of een omgevingsdocument beter doorzoekbaar maken. Hoe je een specifieke annotatie toepast, lees je bij de uitleg over die annotatie.
Hieronder vind je een overzicht van de verschillende annotaties en waarvoor je ze gebruikt, met links naar de juiste pagina’s op de WegwijzerTPOD:

• Werkingsgebied vastleggen om aan te geven waar een tekst of regel geldt.
• Regelingsgebied vastleggen om aan te geven waar het omgevingsdocument geldt.
• Activiteiten inzichtelijk en toepasbaar maken.
• Gebieden aanwijzen met een gebiedsaanwijzing.
• Thema's toevoegen om over omgevingsdocumenten heen te zoeken.
• Hoofdlijnen toevoegen om een omgevingsdocument te doorzoeken.

• Omgevingsnormen en -waarden vastleggen en inzichtelijk maken.

   

• Pons gebruiken om ruimtelijke plannen minder goed vindbaar te maken.
• Kaartlagen maken met Kaart.

Hoe werkt het?

Welke tekst kan je annoteren?

Je kan niet alle tekst annoteren. Hieronder vind je een overzicht van wat wel en niet mogelijk is. 

Je kan wel annoteren:

• Een artikel, of leden als het artikel leden heeft. (In omgevingsdocumenten met een artikelstructuur).
• Een gedeelte van de tekst. Zowel de divisietekst, de tekst waar de inhoud staat, als de divisies die je gebruikt voor de structurering. (In omgevingsdocumenten met een vrijetekststructuur).

Je kan dus niet annoteren:

• Alle onderdelen van het besluit.
• De bijlagen en de toelichting bij de regeling.
• De structuurelementen in omgevingsdocumenten met een artikelstructuur, zoals hoofdstukken en paragrafen.
• Een artikel als het artikel leden heeft.
• Een onderdeel van een regel, of een woord als onderdeel van een zin. Je annoteert altijd een tekstdeel of een juridische regel. 
• Een locatie. Je annoteert altijd een tekst, al kan een locatie wel onderdeel zijn van een annotatie.

Keuzes maken aan de hand van de Annotatierichtlijn

Bij het annoteren van omgevingsdocumenten maak je veel keuzes. Soms zijn dat moeilijke keuzes, of ken je het effect van die keuzes niet. De Annotatierichtlijn helpt je bij het maken van die keuzes, aan de hand van richtlijnen met toelichting en voorbeelden. Je raadpleegt de Annotatierichtlijn via de link hieronder: 

Bekijk de Annotatierichtlijn voor omgevingsdocumenten met een artikelstructuur

De Annotatierichtlijn gaat over het annoteren van omgevingsdocumenten met artikelstructuur, en dan vooral over omgevingsplan, waterschapsverordening, omgevingsverordening, Algemene maatregel van bestuur en ministeriële regeling. 

We werken nog aan een Annotatierichtlijn voor omgevingsdocumenten met een vrijetekststructuur. 

Wat is verder goed om te weten?

Waarden kiezen uit een waardelijst

Voor verschillende kenmerken van annotaties kies je een waarde uit een waardelijst. Deze waardelijsten wijzigen met enige regelmaat. Lees meer over hoe je een waarde kiest uit een waardelijst en hoe het zit met wijzigingen van waardelijsten.

Veldlabs annoteren

Wij bieden twee veldlabs aan over het annoteren: Annoteren artikelstructuur deel 1 en Annoteren artikelstructuur deel 2. Tijdens een veldlab ga je live op locatie samen met experts en collega’s uit het land, een (halve) dag praktisch aan de slag met annoteren. 

Annotatiemogelijkheden per omgevingsdocument

Het hangt van het type omgevingsdocument af welke annotaties beschikbaar zijn. In de toepassingsprofielen lees je hier meer over. In de tabel 'Overzicht te gebruiken STOP- en TPOD-objecten per omgevingsdocument' is een overzicht van de annotatiemogelijkheden per omgevingsdocument zichtbaar. 

Download de tabel ' Overzicht te gebruiken STOP- en TPOD-objecten per omgevingsdocument'