Gebieden aanwijzen

29-04-2026

Op deze pagina lees je wat een gebiedsaanwijzing is, waarom je een gebiedsaanwijzing gebruikt en hoe je een gebiedsaanwijzing gebruikt. 

Wat en waarom?

Wat is een gebiedsaanwijzing?

Een gebiedsaanwijzing is een annotatie waarmee je de betekenis van regels of tekst voor een gebied zichtbaar maakt. Een gebied wordt bijvoorbeeld een stiltegebied of een woongebied. Een gebruiker krijgt door gebiedsaanwijzingen meer informatie over de tekst of regels van dat type gebied. Zowel inhoudelijk, doordat het type van het gebied zichtbaar is, als visueel, door de kleur in de kaart.

Wat is het effect van een gebiedsaanwijzing in Regels op de kaart?

Het gebruik van een gebiedsaanwijzing verbetert de dienstverlening van het omgevingsloket doordat regels en teksten per gebied beter zichtbaar en filterbaar zijn in Regels op de kaart. 

  1. Als je het schuifje van een gebiedsaanwijzing aanzet, wordt het gebied zichtbaar met kleur in de kaart en in de legenda.
  2. In het kenmerkenscherm bij de tekst is duidelijk om welk type gebied het gaat, in het voorbeeld hieronder is het een stiltegebied met het type geluid:
Zichtbaarheid van een gebiedsaanwijzing in Regels op de kaart. Je ziet de ghebiedsaanwijzing stiltegebieden met het type geluid en een oranje symbolisatie in de kaart. De gebiedsaanwijzing is aangezet.
  1. Bij plekinfo zie je de gebiedsaanwijzingen staan. Je kan vanuit plekinfo filteren op een gebiedsaanwijzing. Het is dan zichtbaar welke tekst of regels bij het gebied horen:
Je ziet in de afbeelding links plek info met de gebiedaanwijzing stiltegebieden. Vanauit daar is er gefilerd in deze gebiedsaanwijzing. Rechts zie je de regels staan die met deze gebiedsaanwijzing zijn geannoteerd.
  1. De gebiedsaanwijzing kan je ook gebruiken als overkoepelend filter over omgevingsdocumenten heen. Dit doe je door te zoeken via 'extra filters'. Je ziet dan alle gebiedsaanwijzingen die voorkomen in de omgevingsdocumenten op de plek waar je hebt geklikt.
    In de afbeelding hieronder is er via de extra filters gezocht op een locatie in de provincie Noord-Holland. Je ziet dat er 15 gebiedsaanwijzingen op de geprikte plek voorkomen. Als je op de gebiedsaanwijzing Stiltegebieden klikt, zie je dat er twee omgevingsdocumenten zijn waar de gebiedsaanwijzing Stiltegebieden voorkomt:
Je ziet het gebruik van een gebiedsaanwijzing als overkoepelend filter. OP een locatie in Noord-holland is er via de extra filters gezocht. je ziet dat er 15 gebiedsaanwijzing gelden op de plek/ E|r is op Stiltegebieden geklikt. Er zijn 2 docmenten met deze gebiedsaanwijzing.

Wanneer gebruik je een gebiedsaanwijzing?

Gebiedsaanwijzingen gebruik je als de eigenschappen van het gebied aanleiding geven tot het stellen van regels of beleid. Er is bijvoorbeeld een stiltegebied dat stil moet blijven. In de Annotatierichtlijn lees je meer over de redenen voor het annoteren met een gebiedsaanwijzing: 

  1. Je moet een gebied begrenzen omdat dat wettelijk verplicht is.
  2. Je geeft aan dat de regels of het beleid worden gesteld vanwege de specifieke eigenschappen van het gebied.

Je kan gebiedsaanwijzingen gebruiken in omgevingsdocumenten met een artikelstructuur en in omgevingsdocumenten met een vrijetekststructuur

Hoe werkt het?

Je maakt een gebiedsaanwijzing aan en koppelt deze aan een tekst of regel. Een gebiedsaanwijzing bestaat uit vier bouwstenen: dit zijn gegevens die je in moet vullen om een gebiedsaanwijzing te gebruiken. We lopen de bouwstenen een voor een langs en laten zien hoe de onderdelen er in Regels op de kaart uitzien.

De naam van de gebiedsaanwijzing

Iedere gebiedsaanwijzing geef je een naam. Deze naam bepaal je zelf.

Je benoemt het gebied dat je aanwijst met een gebiedsaanwijzing altijd in de tekst. Zorg ervoor dat de naam van de gebiedsaanwijzing overeenkomt met de naam die je het gebied geeft in de tekst. Zoals te lezen is in de Annotatierichtlijn: Richtlijn 29: Naam van gebiedsaanwijzing overal gelijk.

De naam van de gebiedsaanwijzing is zichtbaar in de legenda en in het kenmerkenscherm in Regels op de kaart. Ook bij plekinfo zie je de naam. Je kan vanuit plekinfo filteren op de naam van de gebiedsaanwijzing.

In de afbeelding hieronder is er gefilterd op de gebiedsaanwijzing met de naam 'landgoedbiotoop': 

naam-gebiedsaanwijzing.png

 

Het type van de gebiedsaanwijzing

Om het type van de gebiedsaanwijzing aan te geven, maak je gebruik van een vaste waardelijst. Je kiest een waarde uit de waardelijst Type Gebiedsaanwijzing. De plansoftware zorgt ervoor dat je alleen een waarde uit deze waardelijst kan kiezen

Het type zie je in het kenmerkenscherm bij een tekst of regel in Regels op de kaart. Gebiedsaanwijzingen met hetzelfde type staan bij elkaar. 
In de afbeelding hieronder hebben de twee gebiedsaanwijzingen beide het type erfgoed:

Het type van de gebiedsaanwijzing in regels op de kaart, het type zie je in het kenmerkenscherm en is omlijnd.

Welk type je wanneer moet kiezen, lees je in de Annotatierichtlijn: Richtlijn 28: Type gebiedsaanwijzing passend bij motief regel.

De groep van de gebiedsaanwijzing

De groep van de gebiedsaanwijzing kies je uit de waardelijst die hoort bij het type gebiedsaanwijzing dat je hebt gekozen. Als je bijvoorbeeld voor het type erfgoed kiest, kan je alleen een waarde voor de groep kiezen uit de waardelijst Erfgoedgroep. Alle typen gebiedsaanwijzingen hebben vaste waardenlijst waar je uit kan kiezen voor de groep. Je kan niet zelf de groep verzinnen. 

De waarde voor het kenmerk groep bepaalt de kleur van de gebiedsaanwijzing in de kaart, maar zie je niet in Regels op de kaart.
In de onderstaande afbeelding hebben de gebiedsaanwijzingen een andere waarden voor de groep, ze hebben namelijk een verschillende kleur in de kaart:

De afbeelding laat zien dat er voor de gebiedsaanwijzing een andere waarde voor groep is gekozen en dat groep de symbolisatie in de kaart bepaalt. Er zijn twee gebiedsaanwijzing met elke een ander symbolisatie, doordat er een andere groep is gekozen.

Welke waarde voor groep je moet kiezen en wat dat betekent voor de symbolisatie, lees je in Hoe werkt de symbolisatie van annotaties en hoe kies ik de juiste waarde?

De locatie van de gebiedsaanwijzing

Je moet aangeven voor welk gebied de gebiedsaanwijzing van toepassing is door een locatie aan te geven. De locatie is zichtbaar in de Regels op de kaart en je ziet dan ook waar het gebied dat je aanwijst ligt. 

Als je binnen de locatie van een gebiedsaanwijzing op de kaart klikt, zie je in plekinfo dat de gebiedsaanwijzing daar geldt (in dit geval landgoedbiotoop).
In de afbeelding hieronder is het schuifje bij plekinfo aangezet en zie je het gebied in de kaart:

De geometrie van een gebiedsaanwijzing in Regels op de kaart. Je ziet de locatie in de kaart omdat de gebiedsaanwijzing via plekinfo is aangezet.

Het gebied kan je ook zichtbaar maken vanuit het kenmerkenscherm bij de tekst en regels, als je het schuifje van de gebiedsaanwijzing daar aanzet. 

Locatie?

Een gebiedsaanwijzing heeft een Locatie.

Met Locatie bedoelen we de locatie zoals bedoeld in de TPOD’s. Het is een verzamelterm voor een aantal technische manieren om met geometrie te werken. Voor de coördinaten verwijst een Locatie naar een geometrie die vastgelegd is met een Geografisch Informatieobject (GIO).

De coördinaten van elk gebied dat in de tekst is benoemd, worden vastgelegd in een GIO. Elke GIO krijgt een naam. Zorg ervoor dat de naam van het GIO hetzelfde is als de naam van de gebiedsaanwijzing, zoals te lezen in de Annotatierichtlijn: Richtlijn 29: Naam van gebiedsaanwijzing overal gelijk.

We werken aan meer gedetailleerde uitleg over locaties en GIO's. Deze informatie volgt op termijn.

Wat is verder goed om te weten?

Waarden kiezen uit een waardelijst

Voor de kenmerken type en groep kies je een waarde uit een waardelijst. De waardelijsten kunnen wijzigen. Lees meer over hoe je een waarde kiest uit een waardelijst en hoe het zit met wijzigingen van waardelijsten.

Verschil tussen een werkingsgebied en een gebiedsaanwijzing 

Een werkingsgebied is niet hetzelfde als een gebiedsaanwijzing en een gebiedsaanwijzing is dan ook geen vervanging voor een werkingsgebied. Lees meer over Wat is het verschil tussen een werkingsgebied en gebiedsaanwijzing?

Op zoek naar meer informatie?

Updates per e-mail ontvangen?