16 maart 2026
Als er tegen een besluit tot wijziging van het omgevingsplan beroep is ingesteld, of als dat besluit is geschorst of vernietigd, hoe zit het dan met het omgevingsplan? Moeten opvolgende wijzigingsbesluiten dan wachten tot het beroep is afgehandeld? Wat moet je doen als een wijzigingsbesluit geheel of gedeeltelijk vernietigd is?
Het besluit tot wijziging van het omgevingsplan bevat alleen de wijzigingen die de gemeenteraad (of het college) in het omgevingsplan heeft aangebracht. De gemeente levert het wijzigingsbesluit aan de LVBB aan, die daarmee een nieuwe versie van de geconsolideerde regeling van het omgevingsplan samenstelt. Vier weken na de bekendmaking (of op een latere datum, als de gemeente dat in het besluit heeft bepaald) treedt het wijzigingsbesluit in werking. Beroep staat open tegen de wijzigingen in het wijzigingsbesluit, niet tegen (de volledige nieuwe versie van) het omgevingsplan.
Het instellen van beroep én het indienen van een verzoek om voorlopige voorziening hebben geen schorsende werking. Het wijzigingsbesluit treedt op de inwerkingtredingsdatum in werking, tenzij voor die datum beroep is ingesteld en voorlopige voorziening gevraagd én de voorzieningenrechter het besluit heeft geschorst.
Voorlopige voorziening, schorsing en volgende wijzigingsbesluiten
Als de voorzieningenrechter het verzoek toewijst, treft hij een voorlopige voorziening. Deze voorlopige voorziening kan zijn dat het besluit geheel of gedeeltelijk geschorst wordt. De voorlopige voorziening kan ook bestaan uit het tijdelijk toevoegen, schrappen en/of wijzigen van een inhoudelijke bepaling aan/uit het besluit. In dat geval treedt de uitspraak tijdelijk in de plaats van (een deel van) het besluit. Ook een combinatie van schorsen en in de plaats treden is mogelijk.
Schorst de voorzieningenrechter, voor of na de inwerkingtredingsdatum, het besluit geheel of gedeeltelijk, dan treedt (dat deel van) het besluit niet in werking respectievelijk wordt de werking opgeschort. Met de huidige versie van de STOP/TPOD-standaard en de implementatie daarvan in de landelijke voorzieningen en in de plansoftware van de bevoegde gezagen wordt op overheid.nl en in Regels op de kaart niet zichtbaar dat er een voorlopige voorziening is getroffen. Dat een deel van de regels in de geconsolideerde regeling niet in werking is, is dus ook niet zichtbaar.
Het is niet zo dat als beroep is ingesteld tegen een wijzigingsbesluit of als dat besluit geheel of gedeeltelijk geschorst is, het omgevingsplan op slot zit totdat einduitspraak is gedaan. Het volgende wijzigingsbesluit baseer je op de versie van het omgevingsplan die is ontstaan uit het bestreden wijzigingsbesluit. Het is ook niet zo dat de gemeente het geschorste wijzigingsbesluit verwijdert of het omgevingsplan op de voorlopige voorziening aanpast.
Einduitspraak, mededeling en verwerken uitspraak in het omgevingsplan
Een van de mogelijke uitkomsten van de beroepsprocedure is dat de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State in de einduitspraak het besluit geheel of gedeeltelijk vernietigt. De gemeente moet dan mededeling doen van die uitspraak. De gemeente moet er ook voor zorgen dat het omgevingsplan in overeenstemming wordt gebracht met de uitspraak. Dat is een ambtelijke handeling en niet een besluit van het bestuursorgaan.
Mededeling doen en verwerken van de uitspraak in de geconsolideerde regeling doe je in de huidige situatie door een besluit volgens model BesluitCompact aan te leveren. We noemen dat hierna de mededeling. In het besluit-deel beschrijf je de uitspraak en de manier waarop die uitspraak in het omgevingsplan is verwerkt. De PDF van de geanonimiseerde uitspraak voeg je als bijlage bij. Het verwerken van de uitspraak in de tekst van het omgevingsplan werkt op dezelfde manier als bij een wijzigingsbesluit: je moet de wijzigingen in renvooi aangeven. De wijzigingen uit het wijzigingsbesluit die vernietigd zijn, draai je weer terug. Zo verwijder je artikelen, leden of delen daarvan die in het wijzigingsbesluit waren toegevoegd en door de rechter vernietigd zijn. Artikelen, leden of delen daarvan die in het wijzigingsbesluit waren verwijderd en vernietigd zijn, voeg je juist weer toe. Als de Afdeling heeft bepaald dat de uitspraak in de plaats treedt van (een deel van) het vernietigde besluit, moet je het vernietigde deel vervangen door de tekst die in de uitspraak staat. De uitspraak kan er ook toe leiden dat er een nieuwe (versie van een) GIO aan het besluit toegevoegd moet worden en dat er annotaties aangepast moeten worden.
Als uitgangssituatie voor de wijzigingen moet je de versie van het omgevingsplan gebruiken die op het moment waarop je de mededeling aanlevert, de geldende regelingversie is. Als er al een of meer wijzigingsbesluiten zijn bekendgemaakt die nog niet in werking getreden zijn, moet je de wijzigingen baseren op de regelingversie die als laatste gepubliceerd is. De mededeling moet je aan de LVBB aanleveren. De uitspraak verwerk je alleen tot een nieuwe geldende versie van het omgevingsplan. Je verwerkt de uitspraak niet in de regelingversie die is ontstaan uit het (deels) vernietigde besluit, of in de regelingversies die in de tussenliggende tijd zijn ontstaan.
Als er op het moment dat je de mededeling aanlevert al een of meer besluiten zijn aangeleverd die nog niet in werking zijn getreden, sluit de mededeling achter in de rij aan: de inwerkingtredingsdatum van de mededeling moet na de inwerkingtredingsdatum van het laatst aangeleverde besluit liggen.
Meer informatie hierover vind je in paragraaf 10.4.5 van TPOD omgevingsplan.