19-06-2026
Veel omgevingsdocumenten zijn regelingen die in de tijd steeds worden aangepast met wijzigingsbesluiten. Het is vaak niet zo zichtbaar, maar aan de achterkant weef je eigenlijk een mooi web van met elkaar samenhangende ‘objecten’. Stukjes tekst, GIO’s en annotaties worden keurig bijgehouden en aan elkaar gelinkt met behulp van hun identificatie, hun ‘nummer’.
Dat hele web zorgt voor toegankelijkheid, mogelijkheden om door te linken naar precies de juiste plek, filtermogelijkheden en de mogelijkheid om tijd te reizen.
Om dat alles goed te laten werken is het van belang om het verschil tussen ‘wijzigen’ en ‘verwijderen en opnieuw toevoegen’ goed te kennen. Vergelijk het maar met jouw eigen BSN. Kun je je voorstellen wat er gebeurt als je daar een nieuwe voor krijgt?
Twee voorbeelden
Stel je hebt een artikel dat een beetje moet veranderen. Dan heb je twee mogelijkheden: je past het bestaande artikel aan of je verwijdert het bestaande artikel en voegt een nieuw artikel toe met de aangepaste tekst. Schijnbaar hetzelfde effect. Maar aan de achterkant heb je iets heel anders gedaan. Als je verwijdert en toevoegt ontstaat een heel nieuw ‘object’ met een nieuwe identificatie. Alle bestaande verwijzingen naar de oude identificatie lopen nu dood.
Een tweede voorbeeld. Je hebt geannoteerd met een activiteit en je wilt de naam aanpassen om die duidelijker te maken. In dat geval wijzig je de bestaande activiteit en pas je alleen de naam aan. De koppelingen met regels, locaties en andere objecten blijven bestaan. Als je de activiteit zou verwijderen en opnieuw toevoegen met de aangepaste naam, ontstaat een nieuwe activiteit. De bestaande koppelingen zijn dan verdwenen (ook die met toepasbare regels!) en moeten opnieuw worden vastgelegd, met kans op fouten of ontbrekende samenhang.
Uit deze voorbeelden blijkt wat de bedoeling is: objecten wijzig je als je ze wil aanpassen. Verwijderen en opnieuw toevoegen doe je alleen als het echt niet anders kan.
Versies of een nieuwe GIO
Of je met een besluit een nieuw GIO aanmaakt, of een nieuwe versie van een bestaand GIO maakt, kun je onder andere zien in de renvooiweergave. Als je een GIO wijzigt, ontstaat er een nieuwe versie. Dan verandert alleen het laatste stukje (na de @) van de identificatie:
Verwijder je een GIO en voeg je een nieuwe toe, dan verandert een heel groot deel van de identificatie. Het is echt een nieuw object, ook al heeft het GIO dezelfde naam:
In Regels op de kaart
De gevolgen zijn niet alleen aan de achterkant in het systeem te vinden. Of alleen als je heel goed kijkt. In Regels op de kaart wordt een gewijzigde locatie aangegeven met een gele markering.
Haal je de bestaande locatie weg en vervang je deze door een nieuwe, dan zie je iets heel anders. De verwijderde locatie wordt aangegeven met een rode en de nieuwe met een groene kleur.
De gevolgen
Wat je kiest heeft gevolgen. Hou rekening met de volgende zaken:
- Juridisch stel je bij ‘nieuw object’ een nieuw geheel vast en bij een gewijzigd object alleen de wijzigingen. We weten het nog niet zeker, maar het zou kunnen dat bij het vaststellen van het nieuwe object dat hele object appellabel is en dat bij een gewijzigd object alleen bezwaar gemaakt of beroep ingesteld kan worden tegen het verschil.
- De renvooi-weergave is totaal verschillend. Bij verwijderen en opnieuw toevoegen worden beide volledig getoond (in rood en groen). Als je wijzigt zie je in rood en groen aangegeven wat er wijzigt. Dat is nu voor tekst geregeld, voor GIO’s zal dat in de toekomst ook mogelijk zijn.
Met het wijzigen van een object maak je een historische reeks. Het is dan mogelijk om te zien hoe zo’n object (stukje tekst, GIO of annotatie) zich in de tijd ontwikkelt.
- Tijdreizen is alleen goed mogelijk als de historische reeksen kloppen
- Via externe computersystemen die rechtstreeks in de databases van het DSO kijken kunnen afnemers een object volgen door de tijd.
- Bij verwijderen en opnieuw toevoegen worden alle bestaande links verbroken. Die moeten opnieuw worden opgebouwd voor zover gewenst.
- Een speciale link is die met Toepasbare regels. Krijgt een gekoppelde activiteit of locatie een nieuwe identificatie, dan werken de toepasbare regels niet meer!
En waarom kan een GIO niet in renvooi weergegeven worden?
Het is nog niet mogelijk om in officiële bekendmakingen het verschil tussen de vorige en de nieuwe versie van een GIO weer te geven. Technisch zou dat wel kunnen, maar juridisch kan het niet. Overheid.nl en het Omgevingsloket mogen alleen tonen wat het bevoegd gezag heeft aangeleverd. Met de geldende versie van de STOP/TPOD-standaard is het nog niet mogelijk om een renvooi voor GIO’s aan te leveren.