Annoteren met thema

02-06-2026

Op deze pagina lees je wat een thema is, waarom je thema gebruikt en hoe je thema gebruikt.

Wat en waarom?

Wat is een thema?

Met de annotatie thema geef je in het kort aan over welk aspect van de fysieke leefomgeving de tekst of regel gaat. 

De thema's zijn voor alle omgevingsdocumenten gelijk, omdat je het thema kiest uit een waardelijst. Als er met thema geannoteerd is, kan een gebruiker alle teksten en regels met hetzelfde thema selecteren. Ook kan je thema gebruiken om over omgevingsdocumenten heen te zoeken. 

Het thema hoort bij de tekst en wordt niet op de kaart weergegeven. Je mag thema's gebruiken, maar dit is niet verplicht. 

Hoe werkt het?

Welke tekst of regel kan je met thema annoteren?

In alle omgevingsdocumenten kan je met thema annoteren. In omgevingsdocumenten met een artikelstructuur (regels) geef je het thema van een artikel of lid aan. Als een artikel leden heeft, geef je het thema aan op het niveau van het lid. Dit kan niet op een hoger niveau, zoals op het niveau van een hoofdstuk.
In omgevingsdocumenten met een vrijetekststructuur (beleids- of realisatietekst), is het mogelijk om een divisietekst en een divisie met thema te annoteren. Je kan bijvoorbeeld op het niveau van een hoofdstuk annoteren (als je hoofdstukken als divisies gebruikt).

Let op: Je annoteert ieder stuk tekst waarvoor het thema geldt. Er is geen overerving. Annoteer je het thema bij de divisie van het hoofdstuk, dan zie je het thema alleen bij de kop van het hoofdstuk, niet bij de rest van de tekst in het hoofdstuk. Bij filtering op het thema krijg je als resultaat alleen de kop van het hoofdstuk, de tekst zal uitgegrijsd zijn.

Aan een stuk tekst of regel kan je meerdere thema’s koppelen. Bij filtering op elk van de aangegeven thema's wordt de tekst of regel dan zichtbaar.

Hoe kies je een thema?

Om een tekst of regel aan een thema te koppelen, maak je gebruik van een vaste waardelijst. Je kiest een waarde uit de Waardelijst Thema. In de plansoftware is deze waardelijst geïmplementeerd: je kan hierdoor alleen een waarde uit deze waardelijst kiezen.

Welk thema je kiest, is afhankelijk van de context van de tekst. In de Stelselcatalogus kan je de omschrijving en de uitleg van de waarde te bekijken. De omschrijving zie je direct. De uitleg vind je als je de waarde hebt geselecteerd en daarna klikt op 'Bekijk meer details'.

De waarde infrastructuur uit de waardelijst thema is op de volgende manier in de Stelselcatalogus zichtbaar:

Je ziet een voorbeeld van het thema infrastructuur in de stelselcatalogus. De omschrijving, en uitleg zijn omlijnd.

Let op dat je geen waarde kiest die is aangemerkt als waarde die gaat vervallen. Lees meer over Vervallen van waarden.

Wat is het effect van een thema in Regels op de kaart?

Het gebruik van een thema verbetert de dienstverlening van het Omgevingsloket. Zo is het mogelijk in Regels op de kaart regels en teksten per thema te vinden door te filteren, ook over meerdere omgevingsdocumenten heen:

  1. Je vindt de thema's van een omgevingsdocument onder het tab Overzicht. Vanuit daar kan je op een thema filteren. 
    In de onderstaande afbeelding is er gefilterd op het thema infrastructuur, alle regels met dit thema worden gevonden:
Je ziet in de afbeelding links het overcith in regels op de kaart met alle thema's. Als je op een van de thema klikt filter je op het thema en kom je bij de regels uit die met dat thema zijn geannoteerd. In dit geval is er gefilterd op het thema infrastructuur.
  1.  Je ziet de thema's in het kenmerkenscherm bij de tekst staan.
  2. Je kan de thema's gebruiken als overkoepelend filter over omgevingsdocumenten heen. Dit doe je door te zoeken via 'extra filters'. Je ziet dan alle thema's die voorkomen in de omgevingsdocumenten op de plek waar je hebt geklikt.
    In de onderstaande afbeelding is er via de extra filters gezocht in Utrecht op het thema infrastructuur. Je ziet dan alle omgevingsdocumenten waarin het thema op de locatie voorkomt (in dit geval drie omgevingsdocumenten van de provincies en zes van het Rijk). Als je een omgevingsdocument opent, dan krijg je gelijk de tekst of regels te zien die met het thema zijn geannoteerd.
Je ziet een voorbeeld in regels op de kaart van dat er over omgevingsdcoumenten heen is gefilterd, via de extra filters. Op een plek in Utrecht zie je dat er 16 thema's zijn. Er is op het thema infrastructuur geklikt. Je ziet dat er 9 documenten zijn met dit thema.

Wat is verder goed om te weten?

Waarden kiezen uit een waardelijst

Het thema kies je uit een waardelijst. De waardelijsten kunnen wijzigen. Lees meer over Waarden kiezen uit een waardelijst.

Op zoek naar meer informatie?

Handige links op de WegwijzerTPOD

Er is nog meer uitleg die gaat over, of een relatie heeft met, het annoteren met thema:

Het vervallen van waarden uit de waardelijsten: wat betekent dit concreet bij het aanleveren van een omgevingsdocument?

Richtlijnen Annotatierichtlijn over thema

Indelen van de tekst

Updates per e-mail ontvangen?