Bij het toevoegen van annotaties aan de tekst moet je waarden kiezen uit een waardelijst, bijvoorbeeld bij het toevoegen van een thema of het aanwijzen van gebieden met een gebiedsaanwijzing. Op deze pagina lees je wat een waardelijst precies is en hoe je een waardelijst kunt gebruiken.
Wat is een waardelijst?
Een waardelijst is een vaste verzameling van waarden die gebruikt kan worden bij het annoteren: het is een lijst met opties waar je uit kan kiezen. Bij verschillende kenmerken van de annotaties hoort een waardelijst waar je een waarde uit moet kiezen. Omdat de waardelijsten voor de bevoegde gezagen hetzelfde zijn, bevorderen de waardelijsten de harmonisatie tussen bevoegde gezagen en tussen omgevingsdocumenten. De waardelijsten zijn limitatief, dit betekent dat je altijd uit een van de waarden uit de betreffende waardelijst moet kiezen. Je kan geen eigen waarde verzinnen.
De waardelijsten zijn vastgelegd in de Stelselcatalogus van het DSO. Alle waardelijsten met een naam, versienummer en toelichting vind je daar terug. Hieronder een voorbeeld van de waardelijst Activiteitengroep:
Welke waardelijsten zijn er?
Veel van de kenmerken van annotaties waarvoor je een waarde uit een waardelijst moet kiezen, hebben betrekking op de weergave van de annotatie op de kaart. Dit zijn de waardelijsten voor het kenmerk groep. Voorbeelden daarvan zijn de waardelijsten Activiteitengroep, Functiegroep en Omgevingsnormgroep. Deze waarden zijn gekoppeld aan een standaardsymbolisatie. Verder zijn er waardelijsten voor kenmerken die niet als symbolisatie op de kaart zichtbaar zijn, maar iets zeggen over de strekking van de tekst en wel worden getoond. Een overzicht vind je bij Voor welke kenmerken van annotaties zijn er waardelijsten?
Hoe kies ik een waarde uit een waardelijst?
De waardelijsten zijn geïmplementeerd in de plansoftware. Je kiest dan ook automatisch uit een van de waarden uit de waardelijsten. Op basis van de tekst kies je een waarde die het beste inhoudelijk aansluit. In de Stelselcatalogus kan je de omschrijving en uitleg van de verschillende waarden uit de waardelijsten bekijken. Als je een waarde bekijkt, zie je direct een omschrijving van de waarde. Als je op 'Bekijk meer details' klikt, kan je ook de uitleg bekijken. Hieronder zie je een voorbeeld van de waarde water uit de waardelijst Thema, de uitleg is al opengeklapt:
Vervallen van waarden en vervalkalender
Er treden soms wijzigingen op in de waardelijsten, volgens het onderstaande beheerproces. In sommige gevallen worden er vanwege een wijziging waarden aangemerkt als vervallen. Deze waarden zitten al wel in omgevingsdocumenten die al gepubliceerd zijn. Ze zitten ook in omgevingsdocumenten en wijzigingen daarvan die in voorbereiding zijn. Om dat proces niet te verstoren vervallen ze niet direct, maar geldt er een overgangsfase van een jaar. In de Stelcatalogus zijn de waarden die gaan vervallen nog wel zichtbaar, met de aantekening dat ze gaan vervallen (bijvoorbeeld het thema water en watersystemen):
In de toelichting/omschrijving van de waarde staat de datum waarop de waarde vervalt. Op die datum publiceren we een nieuwe versie van de waardelijsten waarin de waarden niet meer voorkomen; ze zijn dan echt vervallen en je kunt ze niet meer gebruiken. Bij de validatie van besluiten die je aan de landelijke voorzieningen aanlevert, merk je dit.
Lever je in de periode tussen de implementatie van de nieuwe waardelijsten en de datum dat een waarde als vervallen is aangemerkt (3de kolom in de vervalkalender), een (wijziging van een) omgevingsdocument aan met een waarde die gaat vervallen, dan krijg je bij de validatie de waarschuwing dat de waarde gaat vervallen. Lever je na de vervaldatum (4de kolom in de vervalkalender) een (wijziging van een) omgevingsdocument aan met een waarde die dan is vervallen, dan krijg je bij de validatie een foutmelding.
Wat betekent dit concreet bij het aanleveren van een omgevingsdocument?
Kalender voor het vervallen van waarden
In de kalender voor het vervallen van waarden is aangegeven welke waarden gaan vervallen. Zowel de datum dat waarden zijn aangemerkt als vervallen, als de daadwerkelijke vervaldatum, is opgenomen in het overzicht:
| Waarde | Waardelijst | Aangemerkt als vervallen op | Vervalt op |
| Boringsvije zone | Water en Watersysteemgroep | 10-12-2024 | 15-12-2025 |
| Bodemfunctieklasse industrie | Bodemgroep | 10-10-2025 | 15-10-2026 |
| Bodemfunctieklasse landbouw/natuur | Bodemgroep | 10-10-2025 | 15-10-2026 |
| Bodemfunctieklasse wonen | Bodemgroep | 10-10-2025 | 15-10-2026 |
| Bouwwerken | Thema | 10-10-2025 | 15-10-2026 |
| Cultureel erfgoed | Thema | 10-10-2025 | 15-10-2026 |
| Energie en natuurlijke hulpbronnen | Thema | 10-10-2025 | 15-10-2026 |
| Externe veiligheid | Thema | 10-10-2025 | 15-10-2026 |
| Landgebruik | Thema | 10-10-2025 | 15-10-2026 |
| Milieu algemeen | Thema | 10-10-2025 | 15-10-2026 |
| Water en watersystemen | Thema | 10-10-2025 | 15-10-2026 |
Beheer van waardelijsten
Geonovum beheert de waardelijsten. Wanneer een gewenste waarde niet op één van de waardelijsten voorkomt, kan ieder bevoegd gezag een verzoek tot wijziging van de waardelijst indienen bij Geonovum. Een verzoek tot wijziging of aanvulling van de waardelijst kan worden aangevraagd door het invullen van dit aanvraagformulier. Of bekijk de toelichting op het wijzigingsproces.
Releasenotes wijzigingen waardelijsten
Via de onderstaande link(s) krijg je een overzicht van welke wijzigingen zijn doorgevoerd in de verschillende versies van de waardelijsten. Vanaf versie 4.3.0 van de waardelijsten zijn de overzichten te raadplegen:
Wijzigingen waardelijsten versie 5.1.0
Gebruik van waardelijsten bij de verschillende annotaties
Je moet een waarde kiezen uit een waardelijst voor verschillende kenmerken van de annotaties. Op de pagina's van de betreffende annotaties vind je meer informatie over voor welke kenmerken je een waarde uit een waardelijst moet kiezen. Bijvoorbeeld bij Thema's toevoegen en Gebieden aanwijzen.
Richtlijnen Annotatierichtlijn over waardelijsten
Het kiezen van een waarde uit de waardelijst komt terug bij de volgende richtlijn(en) uit de Annotatierichtlijn:
Gebiedsaanwijzingen Richtlijn 28: Type gebiedsaanwijzing passend bij motief regel